De aardbeving van Roermond op 13 april 1992

1992_sjaak_002

Sjaak voor mijn leuke boerderijtje in Maasniel

Waar was jij op 13 april 1992 om 01:20 uur?

Die vraag stel ik jou! In bed zul je wellicht antwoorden. Ook ik, totdat ik bijna uit bed rolde. De aardbeving van Roermond met een kracht van 5,9 op de schaal van Richter. De krachtigste aardbeving ooit in Nederland gemeten en zelfs een van de krachtigste van heel noordwest Europa.

Mijn eerste eigen huis in Maasniel, een oud boerderijtje in het centrum van het dorp met enorm dikke muren en een laag plafond. Muren waar ik trots op was en iedereen liet zien, zeker zestig centimeter dik. Dat die muren konden golven had ik nimmer voor mogelijk gehouden. Maar het was wel zo!

Van zondag op maandag

Ik was die avond laat met de auto teruggekomen vanuit Vinkeveen waar Sjaak toen woonde en had in Oss mijn moeder opgepikt die het weekend bij mijn zus was gaan logeren. Tijdens de rit over de Midden-Peelweg merkten we iets vreemds. Een raar soort spanning. In de auto was het of te warm of te koud. Een soort kilte die met de verwarming niet wegging en de warme klamheid die met het open raam niet afnam. “Bah, wat is dat toch”, vroeg mijn moeder. “Ik weet het niet, maar er hangt een rare en onaangename spanning in de lucht”.

Na middernacht in Maasniel aangekomen te zijn en mijn moeder afgezet te hebben, snel douchen en naar bed. En net in die eerste slaap gebeurde het. Ik schudde in bed, spullen vielen van het nachtkastje op de grond. In de woonkamer viel van alles om. Ik probeerde rechtop te gaan zitten maar dat lukte niet, dus liet ik me met een rolbeweging naast het bed op grond vallen. “Dit is het einde.” Dat was mijn gedachte. Zeker toen ik die muren zo zag bewegen (golven) kon ik niet anders denken dan dat het dak op mij zou vallen. Het enorme gedaver vanuit de grond, het aardse gebrul was meer dan angstaanjagend. “Dit is geen leuk einde”, schoot het door mij heen. Heb ik net een leuke vriend, Sjaak, leren kennen, en het is voorbij!

Het tijdperk van na de aardbeving

En het was voorbij, de eerste schok. Huilend belde ik Sjaak op: “we hebben een aardbeving gehad!”. “Jeetje, wat is dat dan? Probeer anders toch maar te slapen!”, zei hij bemoedigend. Slapen? Dus schokkend en stijf van de schrik belde ik mijn moeder op. Zij met een geknepen piepstemmetje en net als ik helemaal vol adrenaline: “det waas ein aardbeving. Ich bin bang.”

1992_roermond_aardbeving_003

De grond scheurde open (langs de Maas bij Roermond) door de kracht van de aardbeving

Reden om te zeggen dat ik er meteen aankwam. Dus snel wat kleren aangetrokken en de deur uit. Me nog niet eens omgezien in huis wat of er aan de hand was. Ik wilde naar buiten. Daar ben ik zeker! Het waren maar 3 straten verder en terwijl ik eigenlijk wilde rennen, heb ik gelopen. Enerzijds omdat bijna alle mensen in nachtgoed buiten op straat stonden en zij mij of ik hen aansprak. Anderzijds kon ik niet echt rennen, in fysieke zin was mijn lichaam verstijfd. In mentale zin ook niet …… Ik leg dadelijk uit hoezo.

Samen met andere buren stond ik met mijn moeder op straat. “Ad, dat was een behoorlijke aardbeving”, zei Hein Thijssen, de buurman van mijn moeder en nog heel wat andere mensen. Anke, de buurvrouw: “Ad, bel je zus in Maastricht op, want het epicentrum zou wel eens daar kunnen zijn.” “Dan moet ik het huis in en Hein zegt net dat dit wel eens de voorschok kan zijn en dat de hoofdbeving nog groter kan worden?”

Met bibberende knieën snel in de gang en telefoneren. Gelukkig hing daar, dichtbij de voordeur, dat zwarte bakelieten ding nog tegen de meterkast aan. Maar alle lijnen waren bezet. Geen doorkomen aan dus onwetend blijven en wachten.

Okay, wat te doen? Ik moest een paar uur later werken, dus in de open lucht wachten op een volgende schok of weer naar bed?

Natuurlijk was iedereen geschrokken en toch gedroeg iedereen zich best wel stoer. De vermeende nuchterheid deed ons beseffen dat we de werkelijkheid onder ogen moesten zien en dat we maar weer ‘gewoon’ moesten doen. Dus niet aanstellen en hup naar bed. Eerst mijn moeder naar bed brengen. Samen even een klein rondje door het huis om te kijken of er schade was. De schilderijen hingen scheef, de zware eiken eetkamerkast in drie delen, was helemaal uit elkaar geschoven. Spullen van de vensterbank gevallen en noem zo maar op. Morgen zien we wel verder! Zij naar bed en ik naar huis. Er stonden toch nog mensen buiten op straat, rustig met elkaar te praten. Wat raar, ze staan echt in de pyjama!

Mijn eigen dikke muren

En dan moest ik nu mijn eigen huis met die dikke muren weer in! Slik. Mijn veilige haven? Met kleren aan op bed gaan liggen. Radio gepakt en zoeken naar een zender die informatie zou geven. TV aan, in de hoop dat er iets gezegd zou worden wat we moesten doen. NIETS, helemaal niets. Internet was er toen nog niet. Op de radio was er op een gegeven moment wel een DJ die zei dat er in Limburg een schokje geweest was, maar dat dit wellicht kwam omdat Ien Dales (toenmalige minister van Binnenlandse Zaken) uit bed was gevallen, waarop hij en zijn bezoek vreselijk moesten lachen. Ik was boos! Wat een lol, dit is geen schokje? Potverdorie, tegenwoordig spreekt men in Groningen al van een aardbeving als het schokje van 2,3 en zelfs 1,9 is. Wat wij net hadden beleefd was niet zomaar wat! En vervolgens kwam dat akelige aardse geluid weer opzetten bij de volgende beving van 4,8. In twee tellen stond ik, geprepareerd voor de uittocht – mijn redding – , bij de voordeur. En even later nog een keer. Die nacht en de gehele erop volgende dag heb ik ervaren dat zelfs de aarde niet je veilige haven hoeft te zijn, als die je laat voelen hoe machtig ze is.

Op weg naar de achtbanenbouwer

Natuurlijk die nacht niet meer geslapen. En dan is het ochtend en tijd om naar het werk te gaan. Mijn huis achterlatend, de spullen op de grond. Op weg naar Vekoma te Vlodrop, wereldspeler op het gebied van achtbanen, mijn werkgever waar ik op dat moment bedrijfsjurist / directiesecretaris was. Een ochtend als gewoon. “Enne, auch sjlech geslaope?”. (En jij, heb je ook slecht geslapen vannacht?). Dat was het enige wat werd uitgewisseld. Eindelijk, alsof het een eeuwigheid duurde, lunchpauze. Met de boterhammen naar de kantine en daar kwamen de verhalen los. Bij veel mensen kwamen tranen en alle verhalen waren hetzelfde: geschokt en getraumatiseerd. Hoe stoer en onverdroten iedereen eerst was, hoe emotioneel men gelukkig toch mocht zijn. In de middag kregen we te horen dat we eerder naar huis mochten om te onderzoeken wat er allemaal was gebeurd.

Mijn boerderijtje had een tik gekregen. Niet alleen scheuren maar ook afvoeren waren gebroken. Ik heb het niet over plantenpotjes die van de vensterbank waren gevallen! Mijn veilige haven was gebroken. De voordeur was het symbool van angst en onveiligheid geworden. Die deur kwam uit op een steegje van nog geen twee meter breed waarna een ander oud huis annex boerderij stond. En dat huis stond nu op instorten. De buitenmuur aan mijn zijde stond zelfs helemaal bol. Als dat huis zou instorten, dan viel het letterlijk boven op mijn lage boerderijtje. Het werd pas na twee maanden met een enorme houten stellage gestut. Iedere dag de herinnering!

1992_roermond_aardbeving_007

Met z’n allen op de foto bij een van de scheuren in de grond

Sindsdien kon ik niet meer aarden in mijn huis. De angst overheerste en ik heb het moeten verkopen.

Er was veel schade in de straat aangrenzend en bij onderzoek toen bleek ook dat een zijtak van de aardbreuk onder die straat liep. Ien Dales uit bed gevallen, oei wat ben ik lang boos geweest over die opmerking. Wij Limburgers snakten naar informatie vanuit de overheid! Boos!

Terug naar de grote aardbeving van 1976 in Friulië die wij dit jaar speciaal gedenken

In de verhalen met mensen die de zware aardbeving daar hebben meegemaakt herkennen wij eenzelfde reactie. Je ziet het ook in de filmpjes die nu in Villa Manin worden getoond. De realiteit laat mensen doorwerken om te redden wat er te redden is. Weinig huilende mensen maar wel met een soort apathie doorgaan. Wanneer is de schok echt voorbij? Na veertig jaar?

Naschrift: wil je mijn herinneringen aan deze zware aardbeving in Friulië lezen, klik dan hier.

Naschrift: lees ook ons verhaal op voor het gratis digi magazine il Tramonto over de aardbeving, klik hier.

4 comments

  • Pingback: De zware aardbeving in Friulië van 1976 - Ad Smets

  • Pingback: 40 jaar na de aardbeving in Friulië - il Tramonto

  • Jean & Yvonne

    Hallo Ad,

    ik heb net met belangstelling je artikel gelezen over de aardbeving in Roermond toen jij nog op het Veldje in Maasniel woonde.
    Yvonne en ik hebben in 1993 het huis van jou gekocht, zijn in april 1994 ingetrokken en wonen er nu nog steeds met veel plezier.
    Ik wilde je vragen of je nog meer foto’s hebt van het huis of omgeving omdat ik zelf niet veel foto’s uit deze tijd heb, en zeker niet van het oude huis naast ons, dit was immers al gesloopt toen wij het van jou kochten. Je zou er ons een groot plezier mee doen.

    Ik hoor graag van jou.

    Gr. Jean en Yvonne.

  • Anny Stapper

    Die aardbeving was voor mij de eerste keer, dat ik twijfelde aan de liefde van mijn man, voor mij. Hij ging gewoon naar buiten en liet mij bewusteloos op de grond, in de slaapkamer liggen.
    Ik ben daar na nog lang boos over geweest.
    Er zat een scheur over de hele breedte van het huis, tot in de kruipruimte van 2 mtr hoog. Ons huis was dus ook heel stevig gebouwd.
    Tegen natuurgeweld kun je weinig doen, water en wind al evenmin.
    Groetjes. Anny.❤😉

    Daar heb een trauma aan over gehouden.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *